د سپټمبر د یوولسمې له پېښې ۲۵ کاله وروسته، افغان طالبان یو ځل بیا د نړۍ لپاره د نه زغملو وړ ګواښ دی

د نیویارک او واشنګټن پر اهدافو د الوتکو له بریدونو ۲۵ کاله وروسته، تر ټولو مهمه درس د الوتکو په اړه نه، بلکې د خوندي پټنځایونو په اړه و.

د نیویارک او واشنګټن پر اهدافو د الوتکو له بریدونو ۲۵ کاله تېر شول، خو د سپټمبر د یوولسمې تر ټولو مهم درس هېڅکله د الوتکو په اړه نه و.

دا درس د خوندي پټنځایونو په اړه و. د 9/11 Commission Report پایله دا وه چې اسامه بن لادن په افغانستان کې داسې یو بنسټ جوړ کړی و چې د ترهګرو په جذب، روزنې او د لا ډېرو خطرناکو اهدافو پر وړاندې د هغوی په کارولو قادر و، او په ورته وخت کې یې د طالبانو له رژیم سره نږدې اتحاد جوړ کړی و چې القاعدې ته یې خوندي پټنځای برابر کړی و. دغو بریدونو وښوده چې کله یوې ترهګرې ډلې ته خاوره، ملاتړ، وخت او د شبکو جوړولو ازادي ورکړل شي، څه پېښېدای شي.

نن ورځ، الوتکې نشته. خو افغان طالبان بېرته راغلي او ورسره افغانستان یو ځل بیا د ترهګرو ډلو لپاره په خوندي پټنځای بدل شوی دی.
نړۍ باید له دې حقیقت سترګې پټې نه کړي. طالبان باید د افغان خاورې څخه د وسله والو د فعالیتونو د اجازې ورکولو له امله ځواب ویونکي وبلل شي.

د سپټمبر یوولسمه په یوه سهار نه، بلکې په یوه خوندي پټنځای کې جوړه شوه

د سپټمبر یوولسمه په نیویارک کې د سهار په ۸:۴۶ دقیقو پیل نه شوه. د دې بنسټونه له کلونو راهیسې په افغانستان کې جوړېدل. د طالبانو د لومړي رژیم پر مهال، د القاعدې غړو د تګ راتګ فوق العاده ازادي درلوده. د 9/11 Commission اسناد ښيي چې څنګه افغانستان دغې ډلې ته د روزنې، د نویو غړو د جذب، د وسلو د واردولو، له نورو جهادي ډلو سره د اړیکو ټینګولو او د ترهګریزو عملیاتو د چمتووالي زمینه برابره کړې وه. دا درس باید دایمي وای: ترهګریز پټنځایونه یوازې د یوې سیمې ستونزه نه پاتې کېږي.

خو ۲۵ کاله وروسته، افغانستان یو ځل بیا د هماغه طالب غورځنګ تر واک لاندې دی، چې د هماغه دیني تړون پر بنسټ ولاړ دی چې اسامه بن لادن له رژیم سره لاسلیک کړی و، لکه څنګه چې د CIA په محرمانه اسنادو کې ثبت شوی (لومړی انځور وګورئ).

لومړی انځور: د CIA د استخباراتي ارشیف محرمانه سند: د SOCOM-2012-0000019 سند، تاییدوي چې په افغانستان کې د القاعدې خوندي پټنځای د طالبانو د امیرالمؤمنین سره د یو نه بدلېدونکي دیني تړون (بیعت) پر بنسټ رامنځته شوی و، چې دا ثابتوي چې دا پټنځای عقیدوي او دوامداره دی.

طالبانو د سولې ژمنه کړې وه. خو الظواهري په کابل کې وموندل شو

کله چې افغان طالبان په ۲۰۲۱ کال کې واک ته ورسېدل، دوی په وار وار ټینګار کاوه چې افغان خاوره به نورو هېوادونو ته د ګواښ پېښولو لپاره ونه کارول شي.

له یو کال څخه لږ وخت وروسته، د القاعدې مشر ایمن الظواهري په کابل کې وموندل شو.

د ۲۰۲۲ کال په جولای کې د هغه له وژل کېدو وروسته، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وویل چې طالبانو د القاعدې مشر ته ځای ورکړی و او کوربه توب یې کاوه، او په کابل کې د هغه شتون یې د طالبانو د ترهګرۍ ضد ژمنو څخه سرغړونه وبلله.

الظواهري د طالبانو له واکه لرې په کوم غرني دره کې نه و پټ شوی.

هغه د طالبانو تر واک لاندې افغانستان په پلازمېنه کې اوسېده، د کابل په شیرپور ډیپلوماتیک سیمه کې په یوه لوکس ویلا کې، لکه څنګه چې د CIA په محرمانه ماډل کې ښودل شوي (دویم انځور).

دویم انځور: د CIA د هدف ماډل: د ایمن الظواهري خوندي کور (شیرپور سیمه، کابل). د NGA د ماډل جوړونې څانګې لخوا جوړ شوی او په لانګلي، ویرجینیا کې د CIA په موزیم کې نندارې ته ایښودل شوی. سور رنګ هغه بالکوني په ګوته کوي چې الظواهري پکې د طالبانو لخوا ساتل کېده ترڅو د ۲۰۲۲ کال د جولای په ۳۱مه د سهار په ۶:۱۸ دقیقو د AGM-114R9X هیل فایر توغندیو لخوا په نښه شو.

یوازې دا یو حقیقت باید دا انګېرنه له منځه وړې وای چې د کابل ډیپلوماتیکې څرګندونې د دې لپاره کافي دي چې ثابت کړي پخوانۍ اړیکې له منځه تللي دي، په ځانګړې توګه کله چې د ملګرو ملتونو ارزونو تایید کړه چې د طالبانو لوړپوړو مشرانو د رژیم د مشرتابه په مستقیمه پوهه الظواهري ته په کابل کې ځای ورکړی و (درېیم انځور وګورئ).

درېیم انځور: د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور S/2023/370 (۷ مخ، ۱۳ فقره)، تاییدوي چې د طالبانو لوړپوړو مشرانو د طالبانو د امیر په پوهه ایمن الظواهري ته په کابل کې ځای ورکړی و، او سراج الدین حقاني د برید وروسته یوه بیړنۍ پلټنه پیل کړه ترڅو معلومه کړي چې د خوندي کور موقعیت څنګه افشا شوی و.

خو الظواهري یوازینۍ قضیه نه وه. د القاعدې نور لوړپوړي غړي هم په افغانستان کې پاتې دي، په داسې حال کې چې د تحریک طالبان پاکستان (TTP) مشرتابه له افغان خاورې خپل فعالیتونه دوام ورکړی دی. د TTP مشر نور ولي محسود، د لوړپوړو قومندانانو لکه مفتي مزاحم، قاري امجد، د عمر خالد خراساني پاتې شبکه او نورو سره یوځای، د پولې په دواړو غاړو کې د ډلې له شتون څخه ګټه پورته کړې ده د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور S/2023/370.

همدا بڼه نورو وسله والو سازمانونو ته هم غځېږي. د القاعدې لوړپوړي غړي، په شمول د سیف العدل، یزید مبارک او نورو پخوانیو قومندانانو او اسانتیا برابروونکو، د افغانستان سره په نښلېدونکې پراخه شبکه کې پاتې دي. د هند په نیمه وچه کې د القاعدې، داعش خراسان، د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ او نورو وسله والو ډلو سره تړلي مشران او قومندانان هم په هېواد کې یا شاوخوا کې فعالیت کوي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور S/2024/72.

د نومونو یادول مهم دي ځکه چې دا هغه کسان نه دي چې د چارواکو له لاسرسي لرې پټ شوي وي. دوی مشران، مرستیالان، پلان جوړوونکي، جذبوونکي، مالي تمویلونکي او د جګړې قومندانان دي چې سازمانونه یې د افغانستان ګاونډیانو او پراخې سیمې ته ګواښ پېښوي.

د طالبانو دا ادعا چې افغانستان نور خوندي پټنځای نه دی، یوازې د رسمي بیانونو له مخې نه شي قضاوت کېدای. دا باید د دې له مخې قضاوت شي چې ایا لوړپوړي ترهګر مشران کولای شي له افغان خاورې ژوند وکړي، تنظیم کړي، جذب کړي، پیسې راټولې کړي، اړیکه ونیسي او بریدونه رهبري کړي.

په کابل کې د الظواهري شتون وښوده چې دوی کولای شي. د القاعدې او TTP د نورو مشرانو دوامداره شتون ښيي چې ستونزه د هغه په وژل کېدو سره پای ته نه ده رسېدلې.

د یوې ترهګرې ډلې سره جګړه، د بلې ملاتړ: دا ترهګري ضد مبارزه نه ده

طالبان د داعش خراسان پر وړاندې خپل عملیات د دې ثبوت په توګه وړاندې کوي چې دوی د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه کوي. خو د داسې یو سازمان سره جګړه چې غواړي طالبان نسکور کړي، په اتوماتیک ډول طالبان د ترهګرۍ ضد یو باوري شریک نه جوړوي.

د ملګرو ملتونو د څارنې ټیم وروستۍ ارزونې په افغانستان کې د ګڼو ترهګرو سازمانونو دوامداره شتون بیانوي او د TTP، القاعدې او نورو بهرنیو ترهګرو شبکو سره د طالبانو د اړیکو په اړه جدي اندېښنې راپورته کوي. دا د داسې هېواد انځور نه دی چې خپله ترهګریزه ستونزه یې حل کړې وي.
دا د داسې هېواد انځور دی چې ترهګریز ایکوسیستمونه پکې د طالبانو تر واک لاندې ژوندي پاتې دي، چې د دولت لخوا د مالي مرستو او رسمي پېژندپاڼو له لارې ملاتړ کېږي، لکه څنګه چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په اسنادو کې ښودل شوي (څلورم انځور).

څلورم انځور: د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور S/2023/370 (۱۴ مخ، ۴۲ فقره)، مستند کوي چې د طالبانو د دفاع وزارت د القاعدې غړو ته منظمې میاشتنۍ مالي مرستې ورکوي، په داسې حال کې چې د طالبانو د استخباراتو عمومي ریاست (GDI) بهرنیو جنګیالیو ته رسمي افغان پاسپورټونه او تذکرې ورکوي.

اوسمهال، پاکستان د سمدستي تاوتریخوالي ډېره برخه زغمي.
د طالبانو له کابل ته له راستنېدو وروسته د TTP بریدونه زیات شوي، په داسې حال کې چې نړیوالو څارنیزو راپورونو په وار وار په افغانستان کې د TTP د شتون او عملیاتي ازادۍ په اړه اندېښنې راپورته کړي دي. خو د پاکستان لومړی قرباني کېدل پدې معنی نه ده چې دا به وروستی وي.

دا دقیقا هغه تېروتنه وه چې نړۍ د سپټمبر له یوولسمې مخکې کړې وه: دا انګېرنه چې په افغانستان کې د ترهګرۍ وده جغرافیایي پلوه لرې ده تر هغه چې پایلې یې زرګونه کیلومتره لرې راورسېږي.
که نړۍ اوس له ګواښه سترګې پټې کړي، پاکستان ښايي لومړی قرباني وي. خو دا به حتما وروستی نه وي. راتلونکی هدف کېدای شي لندن، پاریس، مسکو یا بل کوم هېواد وي چې له دې حقیقت سترګې پټوي چې ترهګرې شبکې فعالیت کوي او پراخېږي. خطر یوازې په دې دلیل په سیمه کې نه پاتې کېږي چې هلته پیل کېږي.

طریقه بدلېدای شي. د طالبانو پټنځای نه بدلېږي. د سپټمبر له یوولسمې ۲۵ کاله وروسته، افغانستان یو خبرداری پاتې دی: ترهګر لا هم د طالبانو تر واک لاندې ځای، ملاتړ او فرصت مومي.
خطر پټ نه دی. نړۍ د دې له پامه غورځولو انتخاب کړی دی.