له ترهګرۍ تر سوداګریزو هوکړو: طالبان څنګه د داعش بریدونه په ډیپلوماتیک امتیاز بدلوي

په کابل کې پر بهرنیو ډیپلوماتانو بریدونه کېږي او طالبان یې په ساتنه کې پاتې راځي. خو دغه رژیم له دغو امنیتي ناورینونو څخه په پرله‌پسې توګه د نویو سوداګریزو هوکړو، ژورو ډیپلوماتیکو اړیکو او د ترهګرۍ پر وړاندې د نړۍ د یو اړین شریک په توګه د ځان د معرفي کولو په ګټه راوځي. دا د کندهار د ترهګرۍ ضد ډیپلوماسۍ تر شا اصلي تضاد دی. طالبان غواړي چې نړیوال حکومتونه پر دوی د داعش (ISKP) پر وړاندې د ساتونکو په توګه باور وکړي، په داسې حال کې چې د دوی د امنیتي ادارې مشري داسې کسان کوي چې د افغانستان په ترهګریزو شبکو کې ژور تاریخ لري. طالبان چې په بدخشان کې د شمالي مقاومت پر قوماندانانو د داعش له تاوتریخوالي څخه په ګټې اخیستنې تورن دي، اوس له یو بل داسې وضعیت سره مخ دي چې پر بهرنیو ګټو له ترهګریزو بریدونو وروسته، د رژیم لپاره ډیپلوماتیکې او اقتصادي لاسته راوړنې ترلاسه کېږي. کندهار هغه ترهګریز ګواښ چې له منځه یې نه شي وړلی، په یوه پیاوړې وسیله بدل کړی دی. د دوی امنیتي ناکامۍ د همکارۍ لپاره په دلایلو بدلېږي او د دوی ترهګریز ماضي د ترهګرۍ ضد تخصص په توګه وړاندې کېږي.

لومړی: په کابل کې وینه، په کندهار کې هوکړې: د طالبانو د ترهګرۍ او سوداګرۍ بېلګه

په کابل کې پر بهرنیو اهدافو د ترهګریزو بریدونو او د طالبانو لپاره د سمدستي ډیپلوماتیکو ګټو ترمنځ اړیکه څرګنده ده. د ۲۰۲۲ کال په وروستیو کې، بیجینګ د امنیتي اندېښنو له امله د افغانستان د کانونو او تېلو په استخراج کې له پانګونې ډډه کوله. د ۲۰۲۲ کال د ډسمبر په ۱۱مه، په کابل کې د چین سفیر وانګ یو له طالب چارواکو سره ولیدل او د چینایي اتباعو لپاره یې د بیړني امنیت غوښتنه وکړه. له ۲۴ ساعتونو په کم وخت کې، د داعش وسله‌والو د کابل په شهرنو کې پر «لونګان هوټل» برید وکړ، چېرته چې چینایي پانګوال او انجینران اوسېدل (۱ انځور وګورئ). د طالبانو د استخباراتو ځانګړو ځواکونو درې واړه بریدګر ووژل او هیڅ ژوندی بریدګر پاتې نه شو چې د بهرنیو لخوا ترې پوښتنې وشي. طالبانو وروسته ځان د یو اړین واک په توګه وړاندې کړ چې بیجینګ باید د خپلو پرسونل او پانګونې د خوندیتوب لپاره ورسره معامله وکړي.

سرچینه: kabulnow.com

د طالبانو جایزه ژر ترلاسه شوه. د هوټل له برید څخه ۲۴ ورځې وروسته، د ۲۰۲۳ کال د جنورۍ په ۵مه، طالبانو د چین له CAPEIC شرکت سره د امو سیند له حوزې څخه د تېلو د استخراج لپاره د ۲۵ کلونو او ۵۴۰ میلیون ډالرو په ارزښت یو تاریخي قرارداد لاسلیک کړ (۲ انځور وګورئ). په څو میاشتو کې، بیجینګ کابل ته رسمي سفیر ومانه او د طالبانو استازی بلال کریمي یې د خلکو په لوی تالار کې ومانه، چې دغه کار په نړیواله کچه منزوي طالب رژیم ته تر ټولو لویه ډیپلوماتیکه بریا ورکړه. بیجینګ امنیت غوښت، په یوه ورځ کې پر چینایي اتباعو برید وشو، او ۲۴ ورځې وروسته کندهار د ۵۴۰ میلیون ډالرو د تېلو هوکړه ترلاسه کړه. ترهګریز تاوتریخوالي د بهرنیو ګټو په ساتنه کې د طالبانو ناکامي ښکاره کړه، خو رژیم له یوې لویې اقتصادي هوکړې او ډیپلوماتیکو اړیکو سره راووت. د طالبانو امنیتي ناکامۍ د دوی د ډیپلوماتیکو لاسته راوړنو مخه ونه نیوله.

سرچینه: kabulnow.com

مسکو هم له ورته تضاد سره مخ شو. د ۲۰۲۲ کال د سپتمبر په ۵مه، د داعش یوه ځانمرګي بریدګر د دارالامان پر سړک د روسیې د سفارت مخې ته چاودنه وکړه چې دوه روسي ډیپلوماتان یې ووژل. دغه برید د طالبانو هغه ناتواني ښکاره کړه چې حتی د هغو بهرنیو حکومتونو ساتنه هم نه شي کولی چې په کابل کې ډیپلوماتیک حضور لري. ۲۳ ورځې وروسته، د ۲۰۲۲ کال د سپتمبر په ۲۸مه، طالبانو له روسیې سره خپله لومړۍ لویه نړیواله سوداګریزه هوکړه نهایي کړه او د پټرولو، ډیزلو او غنمو د تخفیف لرونکو توکو د لېږد هوکړه یې ترلاسه کړه. د ۲۰۲۳ او ۲۰۲۴ کلونو په اوږدو کې، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف او استازي ضمیر کابلوف په ښکاره ډول طالبان د «ترهګرۍ پر وړاندې متحد» وبلل، چې په پایله کې یې د روسیې سترې محکمې د طالبانو د ترهګرۍ نوملړ څخه د ایستلو پرېکړه وکړه (۳ انځور وګورئ). د طالبانو تر واکمنۍ لاندې دوه روسي ډیپلوماتان ووژل شول، خو مسکو له کندهار سره خپلو اړیکو ته پراختیا ورکړه. هغه رژیم چې د روسیې د سفارت په ساتنه کې پاتې راغی، د روسیې د ترهګرۍ ضد شریک په توګه یې خپل دریځ پیاوړی کړ. یو ځل بیا، د طالبانو د امنیت ژمنو د امنیتي ناکامۍ سره سره سیاسي ارزښت درلود.

سرچینه: reuters.com

دویم: د پرون د ځانمرګي برید قوماندان، د نن د امنیت ساتونکی: د تاج میر جواد دوه مخي توب

د ترهګرۍ ضد ډیپلوماسۍ کې د طالبانو تر ټولو لویه دوه مخي د هغې ادارې په مشر کې ده چې دا چارې پرمخ وړي: ملا تاج میر جواد، د استخباراتو د لوی ریاست لومړی مرستیال. د جمهوریت د شل کلنې دورې په اوږدو کې، جواد د حقاني شبکې د کابل د بریدونو د شبکې مشري کوله او د «ال حمزه» ځانمرګي کنډک قوماندان و، چې په کابل کې یې پر بهرنیو سفارتونو، هوټلونو او دولتي وزارتونو د خونړیو بریدونو مسؤلیت درلود. د ویسټ پوینټ د ترهګرۍ ضد مرکز اسناد او د اسټرالیا د حکومت رسمي ریکارډونه د داعش د مشر ثناءالله غفاري (شهاب المهاجر) او د حقاني شبکې ترمنځ اړیکې تاییدوي. د طالبانو استخباراتي اداره یوازې د داعش د دښمن په اعلانولو سره له دغو ترهګریزو تاریخچو څخه ځان نه شي خلاصولی.

نن، د روسیې، چین او سیمه ییزو هېوادونو استازي د تاج میر جواد مخې ته ناست دي ترڅو د ځانمرګو بریدګرو پر وړاندې امنیتي تضمین ترلاسه کړي. هغه قوماندان چې د کابل د پخواني ځانمرګي ماشین سره تړاو لري، اوس د هغه تاوتریخوالي پر وړاندې امنیت پلوري چې د هغه د خپل ترهګریز ماضي برخه وه. طالبان غواړي چې بهرني حکومتونه پر داسې یوې استخباراتي ادارې باور وکړي چې مشري یې د هغو شبکو کسان کوي چې یو وخت یې همدا ډیپلوماتیک ماموریتونه ګواښل. یو نوی لقب دا تاریخ نه شي پاکولی. پخواني ترهګر قوماندانان دولتي دفترونو ته ننوتلي، خو د دوی ماضي د طالبانو د امنیتي ژمنو د اعتبار د قضاوت لپاره مرکزي حیثیت لري.

د جواد عامه وینا د رژیم هغه هڅه رسوا کوي چې غواړي ځان له خپلو ترهګریزو ریښو څخه لرې وښيي. د طالبانو په ملي تلویزیون کې، چې د «امو ټي وي» لخوا ثبت شوی (۴ انځور وګورئ)، جواد په ښکاره اعتراف وکړ: «موږ د دې نظام د واک ته رسولو لپاره ځانونه چاودلي دي، او د دفاع لپاره به یې بیا هم ځانونه چاودو.» دا بیان د طالبانو د ترهګرۍ ضد ډیپلوماسۍ په زړه کې پروت تضاد ښیي. رژیم له نړۍ غواړي چې د دوی استخباراتي چارواکي د امنیت د ساتونکو په توګه وپېژني، په داسې حال کې چې همدا چارواکي په ښکاره ډول د هغو ترهګریزو لارو چارو نمانځنه کوي چې دوی یې واک ته رسولي دي. د استخباراتو د ریاست نوې اداري بڼه نه شي کولی هغه پخوانی ترهګریز ماشین له منځه یوسي چې مشري یې ترې راوتلې ده.

سرچینه: amu.tv

درېیم: د طالبانو د ساتنې باج: د سیاسي بقا لپاره د داعش له ګواښ څخه ګټه اخیستنه

په ایران کې د ۲۰۲۴ کال د کرمان له چاودنو او په مسکو کې د کروکوس ښار د تالار له برید وروسته، چې دواړه د داعش لخوا ترسره شوي بلل شوي، د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت او د استخباراتو پورې تړلې رسنۍ «المرصاد» د رژیم د ترهګرۍ ضد ریکارډ د دفاع لپاره یو کمپاین پیل کړ. طالب چارواکو د افغانستان په خاوره کې د ترهګریزو روزنیزو مرکزونو شتون رد کړ او تورونه یې پر پاکستان او تاجکستان واچول. خو نړیوالو راپورونو د طالبانو پر ژمنو شکونه زیات کړل. د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور د طالبانو هغه ادعا رد کړه چې ګواکې ثناءالله غفاري د ۲۰۲۳ کال په جون کې وژل شوی او په افغانستان کې، په ځانګړې توګه په کونړ او بدخشان کې د داعش د شتون او فعالیتونو په اړه یې اندېښنې زیاتې کړې (۵ انځور وګورئ). طالبان ادعا کوي چې افغانستان خوندي دی، په داسې حال کې چې ترهګرې شبکې لا هم سیمه ییزې پلازمېنې ګواښي. د دوی د بریا اعلانونه د دوی د واکمنۍ لاندې روان امنیتي بحران نه شي پټولی.

سرچینه: United Nations Security Council S/2024/92

د طالبانو ډیپلوماتیک پیغام پر یو مناسب تضاد ولاړ دی. دوی ادعا کوي چې په افغانستان کې یې امنیت ټینګ کړی، خو بهرنیو حکومتونو ته خبرداری ورکوي چې که کندهار منزوي شي، ترهګري به خپره شي. د دوی امنیتي ناکامۍ د نږدې همکارۍ لپاره په دلایلو بدلېږي، او د داعش ګواښ چې دوی یې په له منځه وړلو کې پاتې راغلي، د نورو هېوادونو لپاره د اړیکو د پیاوړتیا په دلیل بدلېږي. طالبان د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې لپاره سیاسي رسمیت غواړي، په داسې حال کې چې د ترهګرۍ له دوامداره ګواښ څخه د خپل ډیپلوماتیک اهمیت د توجیه لپاره کار اخلي.

په ورته وخت کې، د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي او ویاند ذبیح‌الله مجاهد له تهران او مسکو سره د ترهګرۍ ضد همکاري د رژیم سره د ښکېلتیا د یوې مرکزي توجیه په توګه وړاندې کړې ده. په نړیوالو غونډو کې، د طالبانو استازي د سیاسي رسمیت پېژندنې، کنګل شویو مالي سرچینو ته د لاسرسي او نړیوالې همکارۍ غوښتنه کوي او د افغانستان د انزوا د پایلو په اړه خبرداری ورکوي. د دوی پیغام روښانه دی: بهرني حکومتونه باید د کندهار ملاتړ وکړي ځکه چې په افغانستان کې بې ثباتي ټوله سیمه ګواښي. رژیم د داعش ویره د خپل سیاسي بقا د دلیل په توګه کارولې ده.

د چینایي هوټل له برید وروسته د تېلو لویه هوکړه وشوه. د روسیې پر سفارت له برید وروسته سوداګري پراخه شوه او اړیکې ژورې شوې. د افغانستان د ترهګریزو شبکو پخواني قوماندانان اوس په هغه استخباراتي اداره کې لوړې څوکۍ لري چې بهرنیو حکومتونو ته د امنیت ژمنه ورکوي. دا حقایق د طالبانو په ډیپلوماسۍ کې یو بنسټیز تضاد ښیي: رژیم په پرله‌پسې توګه له هغه نړیوالې همکارۍ څخه ګټه اخلي چې موخه یې د هغې ناامنۍ حل کول دي چې د دوی د خپلې واکمنۍ لاندې دوام لري.

طالبان غواړي چې نړۍ دوی د هغه ترهګریز ګواښ له مخې قضاوت وکړي چې دوی یې د کنټرول ژمنه کوي، نه د هغو ترهګریزو شبکو له مخې چې مشران یې په جوړولو کې مرسته کړې او نه د هغو امنیتي ناکامیو له مخې چې د دوی د حکومت لاندې دوام لري. دوی د خپل امنیتي جوړښت د تضادونو له حل پرته باور غواړي. دوی رسمیت غواړي او په ورته وخت کې د نړیوالې انزوا له خطرونو خبرداری ورکوي. او دوی ځان د یو داسې ګواښ پر وړاندې د اړینو ساتونکو په توګه وړاندې کوي چې په پرله‌پسې توګه یې په ماتولو کې پاتې راغلي دي.

د کندهار د ترهګرۍ ضد ډیپلوماسۍ ناامني په سیاسي امتیاز بدله کړې ده. طالبان د بهرنیو ډیپلوماتانو په ساتنه کې پاتې راغلل، خو له بهرنیو حکومتونو سره یې اړیکې پیاوړې کړې. د دوی پخواني ترهګر قوماندانان اوس نړیوالې ټولنې ته امنیتي تضمینونه پلوري. د رژیم تر ټولو ارزښتناکه ډیپلوماتیکه وسیله نور هغه سوله نه ده چې دوی راوړې، بلکې هغه خطر دی چې دوی خبرداری ورکوي که نړۍ ورسره همکاري ونه کړي، نو پېښ به شي.